Het hart onderhuids


schouder tegen rug

tegen zij tegen zij

als een pasvorm.

Tempo tanend,

dan versnellend

vaag wordt wat niet lichaam is;


is al wat is.


‘The Kiss’ – Gustav Klimt

*Naar aanleiding van Gedichtendag, Januari 2015.

The tale of the speechless man

Once upon a time, there were human beings. They plowed through the day and slept through the night, because that is how they decided things were. When the sun rose, they called it ‘day’, when the moon came out they called it ‘night’.

The humans cleverly tried to name the things they saw with words. They even started naming things they didn’t see and became very good at creating language to serve their illusions. Wherever they lived, the humans were very busy with this new language thing.

Some sadly lost touch with reality because they got blinded by the words and the false promises these words made. Most of these humans started to abuse language after a while. With words they misled fellow humans (they tried this with animals too, but that didn’t work out that well). They built sandcastles that collapsed soon after the words had been spoken. Both the misleading and the misled were equally naive and thus went on and on and got stuck in their Vicious Circles of Words. Words. Words.

Certain humans made language the main subject of their academic research, some of them used language to write books, poetry, essays. They loved playing with words through writing, and made fruitless attempts in understanding reality and the world that surrounded them by reading, writing, and debating. Language and words were all they had. It was the best they could do. Some even learned different languages, hoping to get closer to the truth this way. They were wrong, but they were aware of it. Nevertheless they kept trying. One could say the beauty lied in their continued quest for the truth through words, although they very well knew they would never reach their goal. It’s like building the most ingenious and solid rocket to fly to the sun, not knowing beforehand it will catch fire miles before even approaching the target.

But high in the mountains, hidden in the clouds, there lived a human being who didn’t (ab)use words. As a matter of fact, he didn’t speak at all. No one had ever heard the sound of his voice and he didn’t even know himself what he sounded like. As far as he was concerned, it was not necessary to have ‘a sound’, to speak words. Speaking words only blinded and misled, he thought.

Although the speechless man led a speechless life, he read books, plenty of them.  He had made it his mission in life to get as close to the truth as possible, by reading. Although he knew it was all a lie, he loved the beauty of words: syllables, alliterations, acronyms, homophones.. His favorite waste of time besides reading was inventing neologisms. He listened to how his newly created neologisms sounded in his head, the speechless man. It made him smile.

The walls of his little wooden cabin high up in the mountains were covered with all the books he had read so far. Not an inch of the wooden planks was visible anymore. The speechless man was surrounded by millions and millions of words. O the irony!

One day, the speechless man decided to go on a journey. He filled his backpack with books and with a toothbrush and took the path from his wooden cabin down into the valley. After several days he reached the first village in the green valley. He crossed the bridge over the river and walked straight onto the main street. It was a horrendous experience. The sound of the villagers was deafening, utterly unbearable for the speechless man. He was so shocked that he stopped walking, put down his backpack and sat down at the side of the road, between the second and third house of the village.

After a couple of hours, the woman living in the second house, a red brick house with a lot of plants and flowers and plaster dwarfs in the front garden, approached him. Her curiosity had become bigger than her fear of this stranger who had been out there with both his hands covering his ears without moving for two full hours.

She spoke to him: she tried different sentences and words, she tried all the languages she knew, but the speechless man didn’t say a word. Though it looked like the stranger understood her, he didn’t make a sound. The woman became very nervous and suspicious.

She decided to get some help. Soon a dozen other villagers appeared and stood in a circle around the speechless man. They didn’t come too close, because they all felt uncomfortable seeing a grown up man covering his ears with his hands like a child that didn’t want to listen.

The villagers tried all the languages in the world to get some response from the stranger, but without result. After a while, some of them gave up and went back home. Others stayed longer because they really wanted to help this poor looking man. In the end, all of them left, except for one man who looked a hundred years old.

The man’s eyes were transparent which gave him a hazy, but still profound look, his hair was grey and long, just like his beard. He had a stick to support his left side. When he was finally alone with the stranger, he made the universal sign of silence where one puts their index finger in front of their mouth. A smile appeared on the speechless man’s face. At last someone understood the problem.

The old man gently came closer and sat down next to the speechless man. He pointed at the backpack and the speechless man showed him the books that were inside. Now the old man started smiling, murmured something that was incomprehensible, stood up and slowly walked down the road towards his house. The speechless man stayed where he was, confident that the old man would come back. A while later, he saw the grey man with the stick coming up the road again. He had something in his right hand and carried a bag over his shoulder.

The old man had a bowl of homemade soup in his hand and a stack of books in his bag, his favorite ones. While eating his soup, the speechless man started reading one of the books. Meanwhile, the old man took a closer look at the books in the stranger’s backpack . When the sun set, both men were still sitting alongside the main road, reading in silence. It became colder and darker.

All of a sudden, the old man took the speechless man’s hand and made it clear he wanted to get up and go. The men stood up and the old man led the speechless man to his house. From that day onwards, the two of them lived together in the old man’s house. The books were piling up against the walls, the stacks got higher and higher. They never spoke a word.

The other villagers felt so uncomfortable by the presence of these two strange silent men, that one by one they left. They took all their stuff (and that was a lot) loaded it in their trucks, moved, and never came back.

The village became quiet.

Humans elsewhere in the world heard about the silent village and occasionally, someone came walking down the main road and stayed. Some left after awhile, when they couldn’t bear the silence anymore, other stayed forever to read. They all strived to get as close to the truth as possible, together with the old, and the speechless man.

They all led their own lives, in silence.

Quiet and calm.

Apart and together.

Sometimes they made soup for each other, sometimes someone did the laundry for someone else, watered the plants or fed the fish.

But most of the time, they sat in front of their wood fires and read.

They simply were



De vertelling van de sprakeloze man

Er waren eens mensen. Ze ploegden door de dag en sliepen door de nacht, want dat was hoe ze het hadden beslist. Wanneer de zon scheen, spraken ze van ‘dag’, wanneer de maan bleek aan de hemel schitterde, spraken ze van ‘nacht’.

De mensen probeerden de dingen die ze zagen te benoemen met woorden en na een tijd zochten ze zelfs woorden voor de dingen die ze niet zagen. De mensen werden erg goed in het ontwerpen van taal om hun illusies te voeden. Waar ook ter wereld, de mensen waren overal erg druk bezig met wat ze taal en woorden noemden.

Sommigen verloren jammer genoeg hun realiteitszin omdat ze verblind werden door de woorden en de valse beloften die deze woorden met zich mee brachten. De meesten onder hen begonnen misbruik te maken van taal. Met woorden probeerden ze andere mensen te misleiden (ze probeerden dit ook met dieren, maar dat lukte niet zo goed). Ze bouwden luchtkastelen die uit elkaar spatten onmiddellijk na het uitspreken van de woorden. Zowel zij die misleidden als zij die misleid werden waren even naïef en zaten vast in een Viscieuze Circel van Woorden. Woorden. Woorden.

Andere mensen maakten van taal hun werk en leven, taal werd het onderwerp van hun academisch onderzoek, hun studie. Ze gebruikten taal om boeken, essays, poëzie … te schrijven. Ze hielden van dat spelen met woorden tijdens het schrijven and ze poogden vruchteloos de waarheid te vinden en de wereld om hen heen te begrijpen door te schrijven, te lezen en te debatteren. Taal en woorden waren al wat ze hadden. Ze konden niet beter. Sommigen leerden zelfs verschillende talen in de hoop zo dichter bij de waarheid te komen. Ze hadden ongelijk en ze wisten het. Toch bleven ze proberen. Men zou kunnen zeggen dat de schoonheid ligt in hun voortdurende zoektocht naar de waarheid via woorden, hoewel ze wisten dat ze hun doel nooit zouden bereiken. Het was een beetje als het bouwen van een ingenieuze en slimme raket om naar de zon te vliegen, vooraf goed wetende dat de raket vuur zou vatten lang voor ze nog maar haar doel zou naderen. En toch willen vliegen.

Maar hoog in de bergen, verborgen in de wolkenslierten, woonde een mens die woorden noch misbruikte, noch gebruikte. Hij sprak helemaal niet. Niemand had ooit zijn stemgeluid gehoord en hij wist zelf niet hoe hij klonk. Wat zichzelf betrof was het niet nodig om een ‘klank’ te hebben, laat staan woorden te spreken. Woordenspraak is enkel voor de spreekwoordelijke blinden, zij die leven van en voor de illusies. Hoewel hij een sprakeloos leven leidde, las de man boeken, massa’s boeken. Hij had er een persoonlijke levensdoel van gemaakt om, via boeken, zo dicht mogelijk bij de waarheid te komen. Hij wist dat ook dat een illusie was, maar toch hield hij van de schoonheid van woorden: lettergrepen, alliteraties, acroniemen, homofonen… Zijn favoriete tijdverdrijf naast lezen was het maken van neologismen. De sprakeloze man luisterde naar hoe zijn creaties klonken in zijn hoofd. De muziek deed hem glimlachen. De muren van zijn kleine houten berghut waren van onder tot boven behangen met boeken. Alles wat de sprakeloze man ooit had gelezen, was opgestapeld tegen de wanden. De gigantische torens van boeken bedekten elke centimeter. De sprakeloze man was omringd door miljoenen en miljoenen woorden. O ironie!

Op een dag besloot hij op tocht te gaan. Hij vulde zijn rugzak met boeken en een tandenborstel en nam het pad dat van aan zijn hut naar beneden de vallei in kronkelde. Na een aantal dagen bereikte hij het eerste dorp in de groene vallei. Hij stak de rivier over via de enige brug van het dorp en liep de hoofdstraat in. Het was een afschuwelijke ervaring. Het lawaai van de dorpelingen was oorverdovend, volkomen ondraaglijk voor de sprakeloze man. Hij was zo van stuk dat hij ter plekke neerzeeg. Hij zette zijn rugzak naast zich neer en bleef zitten op de stoeprand tussen het tweede en het derde huis.

Na een aantal uur besloot de vrouw die in het tweede huis woonde een kijkje van naderbij te nemen. Ze verliet haar rode bakstenen huis en doorkruiste haar voortuin die werd gesierd door geraniums en dwergkabouters. Haar nieuwsgierigheid had haar angst voor de vreemde overtroffen en ze naderde de man die sinds de middag met zijn handen over zijn oren gedrukt op haar stoep zat. Hij had die hele tijd niet bewogen. De vrouw begon te praten: een woordenwaterval kwam uit haar mond en ze probeerde alle talen die ze kende, tevergeefs. De sprakeloze man bleef sprakeloos. Het leek nochtans alsof hij haar begreep, maar toch zweeg hij. De vrouw werd nerveus en achterdochtig.

Ze besloot hulp te halen en algauw verschenen een dozijn dorpelingen die de sprakeloze man op de stoep omsingelden. Ze stonden in een kring rond hem, maar kwamen niet te dicht, want ze vertrouwden het niet helemaal. Een volwassen man die urenlang met de handen over de oren, als een kind dat niet wil luisteren, op een stoep zit, daar is iets mee. De dorpelingen spraken alle talen van wereld tot de man, maar niks hielp. Hij bleef zwijgen. Uiteindelijk gaven ze het één voor één op en gingen naar huis. Sommigen hielden lang vol met een mengeling van nieuwsgierigheid en angst. Ze vertrokken allemaal, op één man na. Hij leek wel honderd jaar, met zijn lange grijze haren en dito baard. Zijn ogen waren bijna-transparant grijs en gaven hem daardoor een glazige, maar tegelijkertijd indringende blik. Hij had een stok waarmee hij zijn linkerzijde ondersteunde.

Wanneer hij eindelijk alleen was met de sprakeloze man, maakte hij het universele gebaar van stilte door zijn knokige rechter wijsvinger voor zijn mond te houden. Een glimlach verscheen op het gezicht van de sprakeloze man. Eindelijk iemand die hem begreep. De grijsaard kwam dichterbij en liet zich neerzakken naast de woordeloze man. Hij wees naar de rugzak en de sprakeloze man toonde hem de inhoud. Nu begon de grijsaard op zijn beurt te glimlachen. Hij mompelde iets onverstaanbaars, richtte zich op, ondersteund door zijn stok en wandelde traag in de richting van zijn huis, iets verderop. De sprakeloze man bleef zitten, overtuigd dat de grijsaard zou terugkomen. Kort nadien zag hij de oude man zoals verwacht opnieuw zijn richting uit komen. Hij hield iets in zijn rechterhand en droeg een tas over zijn rechterschouder. De oude man bleek een kom soep in zijn hand en een stapeltje boeken in zijn tas te hebben. Het was een selectie van zijn favoriete boeken.

Terwijl hij de soep gretig opdronk, begon de sprakeloze man te lezen. De oude man nam een boek uit de rugzak ter hand en deed hetzelfde. Zo zaten ze langs de kant van de weg, lezend in stilte, tot de zon onderging. De oude man pakte de hand van de sprakeloze man en wees naar zijn huis. Samen liepen ze de hoofdstraat af. Vanaf die dag woonden ze in het huis van de oude man. De boeken stapelden zich hoger en hoger op tegen de wanden. Ze lazen in stilte, dag in, dag uit.

De overige dorpelingen voelden zich zo ongemakkelijk in de aanwezigheid van deze zwijgende en lezende mannen, dat ze stuk voor stuk vertrokken. Ze laadden hun hele inboedel, en dat was nogal wat, in hun pick-ups en vertrokken. Ze kwamen nooit meer terug.

Het dorp werd stil.

Elders ter wereld hoorden mensen over het stille dorp en soms kwam er iemand aanlopen. Sommigen gingen na een tijdje weg, omdat ze de voor hen oorverdovende stilte niet konden verdragen.

Anderen bleven en lazen. Ze probeerden elk zo dicht mogelijk bij de waarheid te komen, samen met de grijsaard en de sprakeloze man.

Ze leidden hun eigen leven, in stilte.

Rustig en kalm. Alleen en samen.

Soms maakten ze soep voor elkaar, soms deden ze elkaars was, goten de planten, voederden de vissen. Maar meestal zaten ze voor de haard en lazen.

Ze waren simpelweg



‘Mother tongue’ and ‘modern’ in Mae Salong

Part 1: Mother tongue

December, winter in Thailand. It is a sunny day with a pristine blue sky, but it is chilly in Mae Salong. All sorts of greenery is reflecting from the mountain sides, curvy and windy roads provide  fun during the ride. This is the perfect motorbike ‘getaway’.

Mae Salong is a Chinese settlement in the far north of Thailand, close to the Burmese border. The village consists mainly of Chinese ‘Kuomintang’, who fled China in the late 1940’s. They wanted to fight the communist regime, but that turned out to be quite hard from within China. So they settled in the Thai mountains of the north.  Life was cold and rough and there was more to life then just fighting the regime, so the villagers looked for a lucrative way of spending their time (when they were not fighting the system).

Chinese have been well-reputed businessmen for thousands of years, not without reason. The Kuomintang decided to get involved in the opium business. The cold, rough but sunny mountainous climate appeared to be perfect for growing opium. Moreover, because of being located so close to Laos, Burma and China with the Mekong river at the feet of the mountains, it would be easy to trade (‘smuggle’) with and through the neighboring countries.

This was not just the cunning plan of the Kuomintang, but basically every living soul in the area at that time. And what about the Thai authorities? How did they react upon the arrival of the Chinese and a bit later, their ambitious business plans? ‘Mai pen rai’, the authorities and surrounding hill tribes thought. They were happy that finally someone was brave enough to fight the communists, something they had been trying to do for a long time. ‘The more, the merrier’, they thought! And that whole opium business? The friendly and ever-smiling Thai didn’t want to upset their new allies. ‘Let’s just ignore that opium stuff’ (as long as we get to smoke from time to time).

Things changed dramatically in the 1980’s, but hey, that’s 30 years later and a different story.

The Kuomintang are still numerous nowadays in Mae Salong, but they shifted their business from opium to tea and coffee, hence all the tea houses up and down the main road. Interesting detail: Mae Salong has got a church, a mosque and a variety of temples that represent a variety of religions. And no terrorists.

I decided Mae Salong was interesting and authentic enough to spend a day and a night (a night that only cost me 100 THB, just sayin’..). I parked my bike, checked in and went for a walk, a walk that soon caused great confusion in my language-sensitive head. All signs were written in Thai, Chinese and sometimes Burmese.

English is no longer a ‘lingua franca’ in this region, so I tried my limited Thai vocabulary on a few locals. Not the most successful attempt: either they spoke Chinese or a local dialect, as is the case with all hill tribes up here: Lisu, Lahu, Karen. You name it, I cannot understand a word.

This peculiar language situation reminds me very much of Flanders, Belgium, my own Hinterland.

Yes, I am Belgian, but guessing what my mother tongue is, would be a tricky thing to do. It could be either French, German or Dutch. It’s the last one, but I also speak the other two. This multilingualism can be most amusing when I overhear conversations in one of the former mentioned languages and people are convinced no one understands them. The rudeness!

Belgium’s linguistic history is too complex and too incomprehensible for a normal human being, I will not elaborate on this. To cut things short: I come from a region where people would punch each other in the face – hang on, that’s an understatement: where people would KILL – when the wrong language has been used. So far I never got killed, but things could change dramatically after I have published this column.

My mother tongue is Dutch, but here’s the thing: I read books in 4 different languages, I write and think in English most of the time, I love speaking French with one of my colleagues, ‘hello’ naturally became ‘sabaidee kha’ (Thai for ‘hello’) since I live in Thailand. Does this mean I am losing my mother tongue? No. On the contrary, Dutch is my ‘foundation’, as a matter of speaking. I know my grammar and spelling, I have a broad vocabulary. All of these mother tongue aspects help me to be more proficient in the other languages I use. It also helps me to understand the complex language situation in the Mae Salong region.

If you would ask some of the students in our international school about their mother tongue, your question would be followed by a long silence. Some of them wouldn’t know. They grew up in international boarding schools, have switched countries (and thus languages) numerous times, they do not spend a lot of time with their families who speak their first language. Mother tongue becomes a very abstract and even non-existent thing for them. Language is a melting pot, a ‘ratatouille’, to use a French word. Anything wrong with that? At first sight, I would say no. Language purism is a very outdated concept. Because we travel, we mingle and we even enrich languages by mixing them. But if you look at these student’s language awareness more closely, there is a downside. Their house has no foundation. Often, there is not one language they master really well. Their proficiency is average in all the languages they use: poor writing in one, bad reading in another, scattered speaking in a third.

Am I predicting the death of mother tongues? I am not sure. We are still far away from that point, but we travel. We mingle. We move to different places. Although fundamentalists of all sorts would like to see things differently, our cultures and languages and traditions become a more symbiotic whole.

I am just taking a giant leap into the future when there would be the possibility of one big ‘monolingual symbiotic mother language’. This reminds me very much of the film ‘Code 46’, that dares to go more than one step further than I do.

As long as there is religion, people will still have enough to fight for.

I am not pleading for a long lost paradise where we only master one language. I am pleading for language awareness and education as a strong foundation to become a proficient ‘multi-lingualist’.

I still dream in Dutch. If I wouldn’t have a mother tongue anymore, would I then dream in different languages or would my dreams be speechless?

Part 2: Modern

Mae Salong has got a very rural and authentic look, except for one little place on the main road, called ‘Sweet Mae Salong’. This is a ‘hipster proof’ cafe that serves great cappuccino.

I fell into the trap of the hipster place. Mea Culpa, just to save my soul : I eat rice with the locals, go shopping in the local market, don’t stay in places that have the word ‘resort’ in it, explore dusty roads where tourists don’t come and shake hands with the elderly guy at the gas station. My motorbike is a 30 year old Honda with a Lifan engine and an eclectic collection of spare parts.

But I drink cappuccino in the hipster place..


This cafe is a little off the wall in the middle of one of the most rural parts of Thailand.

It is a fact that none of the villagers have ever set foot in the cafe. They probably look at it with a little suspicion or maybe even disbelief. As if they would have seen Elvis alive and kicking.

The cappuccino is creamy, the creme brûlée of fine quality. It makes me forget the dusty mountain roads for just a while.

There is no doubt that the villagers would ever set foot in this place. ‘Farangs’ (Western people), on the contrary, hurry inside to get a seat that overlooks the valley. While I am sipping from my cappuccino staring at my dusty bike boots, 2 families, clearly from the U.S. of A, are entering the premises.

The families are from the sort that uses the word ‘like’ at least once in every sentence. You would wonder how and why these people end up in a settlement like Mae Salong. Why do they drive all the way up into the mountains (with their Toyota Fortuner) to visit a remote and dusty village that is rather difficult to access? Easy: these people are expats, living in Bangkok. They celebrate Christmas with visiting friends or family. Bangkok is exotic, but not exotic enough anymore. They want to show their visitors the ‘real’ Thailand, where people still live ‘like’ hundred’s of years ago. So they decide to take their four wheel drive up the mountains. They stay in the one resort that Mae Salong has to be able to wash the dust off their faces a few times a day with white towels that have the resort logo embroidered on them. They visit the temple on top of the mountain, so they can use all the lenses they bought together with their expensive Nikon camera. They also drink cappuccino in ’Sweet Mae Salong’.

Ordering coffees goes in convincing American English. These people still have a mother tongue and proud of it! In this case, their language is the symbol of their arrogance.**

The families wear Gucci flip flops, Festina watches, expensive linen shirts and they ‘hashtag’ every move they make. This is not product placement, I am afraid this is reality.

While the families marvel over their cappuccinos, I stare even more intense at my dusty bike boots and I feel deep shame. I pay my coffee and creme brûlée, get out as fast as I can and walk down the road onto a dusty path that goes down, straight into the woods.

** For the record: this column has been proofread by an American, but not a ‘pure blood’ one: an American with Italian roots who has been living in Thailand for more than 12 years and is fluent in Thai. In his case, his English is not a symbol of his arrogance, on the contrary. He wears his mother tongue as a humble cloak.


Cappuccino and crème brûlée in Sweet Mae Salong


Tea and coffee in the hills of Mae Salong


Thai – Chinese signs in Mae Salong

Boven de tijd – Sam Dillemans

De Lage Landen hebben een eeuwenlange traditie in de schilderkunst. Rembrandt, Rubens en Van Gogh zijn zowat de Michael Jacksons van hun tijd, maar daarnaast verdienen ook de Vlaamse Primitieven uit de vijftiende en zestiende eeuw met onder andere van der Weyden, Memling, Van Eyck en Bouts een eervolle vermelding. Hun stijl was naturalistisch en gedetailleerd, laat renaissance-stijl. Er werd duchtig geschilderd en naarstig gewerkt in de ateliers. Geen Instagram-snapshots of online portfolio’s. Al was de technologie beschikbaar geweest, ze hadden er de tijd niet voor gehad.

Sam Dillemans is een Belgische hedendaagse portretschilder die zonder schroom in één adem met de Vlaamse Primitieven en de Michael Jacksons van weleer mag worden genoemd. Zijn stijl is zeker niet renaissancistisch te noemen, noch heeft hij de allures van een Michael Jackson. Eerder een Tarzan of een Jacky Ickx: teruggetrokken, bezeten en artistiek even sterk als de Grote Meesters. Dillemans heeft er een persoonlijke missie van gemaakt om de perfectie van zijn lichtende voorbeelden na te streven. Hij is er zich maar al te goed van bewust dat dit meer dan een mensenleven zal kosten. Om geen tijd te verliezen werkt hij als een bezetene, eet, slaapt, bokst, leest en begint van voren af aan. Elke dag opnieuw.

De stijl van Dillemans’ portretten? Dat vraagt om een neologisme: deze is Dillemansiaans te noemen. Dikke verfstrepen en een complex kleurenspel creëren structuur om vanuit een op het eerste gezicht grove weergave een verfijnd en genuanceerd portret neer te zetten.

Dillemans’ stijl staat boven de tijd. Artietsen-marketeers en trendy hipsters met popsterallures als Luc Tuymans en konsoorten zijn hierbij vergeleken prutsers in de marge. En meer nog dan zijn artistieke stijl staat Dillemans als mens boven de tijd. Lichamelijk nadert hij onontkoombaar elke dag de dood een beetje meer, net als elke andere sterveling. Geestelijk daarentegen overstijgt hij de beperkingen van de tijd.

Om de meesters eigen woorden te gebruiken: ‘Ze denken dat ze mee zijn met de tijd, maar dat is altijd creperen. Je moet mee zijn met wat boven de tijd staat.’ 

In deze wereld waarin middelmatigheid koning is en copy – paste niet alleen een functie op een klavier is, maar een heuse levensstijl, in deze brij van middelmatigheid is het broodnodig om op zijn minst een column, idealiter een heel essay, te wijden aan een figuur als Dillemans.

‘Er is niks zo erg dan nen halve te zijn. Je moet ernaar streven volledig te zijn.’ 

Ernaar streven om volledig te zijn en boven de tijd te staan is vermoeiend en uiterst inspannend. Maar een zichzelf respecterend intelligent denkend wezen heeft geen keuze. Uit dagdromerijen en zelfhulpgroepen komen zelden of nooit geniale ideeën, laat staan bijzondere creaties voort.

Dillemans bewijst dat hard werk en ‘permanent in studie met zichzelf zijn’, zoals hij zegt, tot krachtige artistieke werken en een heldere geest leidt. Tot de waarheid, met andere woorden. Deze schilder staat boven de mens, maar niet als een god. Hij leeft op en met zichzelf, omringt zich met kat, muziek en boeken van de Grote Meesters. Kortom, met gelijkgestemden. Soort zoekt soort.

Tegenwoordig is een Facebookstatus voor de meesten al genoeg om zich ‘Artiest‘, ‘Kunstenaar‘ of ‘Grote Denker‘ te noemen. Weinigen leggen echter de toewijding, tijd en noeste arbeid aan de dag om zichzelf boven de middelmatigheid uit te werken. Een online cursus en een ‘Hoe een kunstenaar worden voor dummies‘ volstaan om artiest te worden. De eeuwige roem lonkt, de fast cash is binnen handbereik. Binnenkort op tv! Dat is kunst, van intelligentie gespeend.

Deze column kan best worden afgesloten met de woorden van de Meester zelf:


sam dillemans

Zelfportret, Sam Dillemans